Monumenten in de Isolatieaanpak Nij Begun

Ook eigenaren van monumenten kunnen gebruikmaken van de Isolatieaanpak Nij Begun (maatregel 29). Voor monumentale panden gelden aangepaste voorwaarden en aanvraagproces. Er wordt extra gekeken naar het behoud van historische en karakteristieke onderdelen van het gebouw. 

Niet alle isolatiemaatregelen zijn daarom zomaar toegestaan. Voor veel maatregelen is een vergunning nodig. Daardoor kost het proces meer tijd en verloopt het anders dan bij andere woningen. 

Een monumentenregisseur helpt je gratis bij het bepalen welke maatregelen mogelijk zijn en maakt een isolatieplan van jouw woning. 

Noteer in je agenda: donderdag 3 september webinar monumenten

Hieronder vind je alle informatie over de subsidie voor monumenten en hoe het in zijn werk gaat. We organiseren hier op donderdag 3 september van 19.00 tot 20.00 uur een webinar over. We vertellen je dan meer over de regeling, over de werkwijze voor monumenteigenaren én het werk van een monumentenregisseur. Via deze link kun je het webinar volgen.

Wanneer heb je een monument?

Je hebt een rijksmonument als je eigenaar bent van een woning met bijzondere cultuurhistorische of architectonische waarde dat is aangemerkt als een pand van nationaal belang voor behoud. Dit is bepaald door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Je hebt een provinciaal of gemeentelijk monument als het pand van groot belang is voor de provincie/gemeente, maar niet voldoet aan de (strenge) eisen voor een rijksmonument. In deze gevallen kun je gratis hulp krijgen van een monumentenregisseur. 

Heb je geen rijks-, gemeentelijk of provinciaal monument, maar bijvoorbeeld een karakteristiek pand of een stads- of dorpsaangezicht, dan kun je een isolatieplan aanvragen bij een reguliere isolatieadviseur.

Wat doet een monumentenregisseur?

Een monumentenregisseur komt bij je thuis om samen met jou de isolatie- en ventilatiemogelijkheden van je huis te bespreken. Daarna stelt de regisseur een isolatieplan op.

De regisseur houdt hierbij rekening met de bijzondere kenmerken van het monument en zorgt dat het isolatieplan past binnen de geldende erfgoedregels en het beleid van de gemeente. Per woning is één gratis bezoek mogelijk. De monumentenregisseur:

• Neemt de gehele woning op, inclusief de monumentale waarden en karakteristieke elementen;
  
  
• Beoordeelt de bouwkundige staat van de woning, zoals constructies, aansluitingen en bestaande isolatie;
  
  
• Bekijkt hoe je woning nu is geïsoleerd en geventileerd. Ook worden hier foto’s van gemaakt;
  
  
• Beoordeelt welke maatregelen technisch en binnen de erfgoedregels mogelijk zijn;
  
  
• Maakt een gratis isolatieplan van jouw monument;

Voor monumenten is een isolatieplan verplicht. Dit komt omdat de maatregelen vooraf moeten worden afgestemd met de gemeente waar je woont en getoetst moet worden of het binnen de erfgoedregels past. Met het isolatieplan kun je aan de slag om je monument energiezuiniger te maken met behoud van de karakteristieke waarde van je woning. 

Let op: met het isolatieplan in handen kun je nog niet direct starten. In het isolatieplan is een lijst opgenomen met eventuele vervolgstappen die je nog moet zetten om een vergunning aan te vragen. Bijvoorbeeld het laten maken van tekeningen of aanvullende onderzoeken.

Extra of andere wensen:

• De maatregelen in het isolatieplan worden door een regisseur getoetst bij de gemeente waar je woont. Er wordt getoetst of de maatregelen uit het plan overeenkomen met het beleid van jouw gemeente en de geldende erfgoedregels.
  
  
• Als je zelf wilt afwijken van het isolatieplan of andere materialen of oplossingen wilt toepassen, kan dat betekenen dat er opnieuw getoetst moet worden bij de gemeente of er een vergunning nodig is. Dit is voor eigen rekening en risico. Eventuele meerkosten, betaal je zelf.
  
  
• Het isolatieplan laat zien welke maatregelen mogelijk zijn binnen de regels voor monumenten en waarvoor je subsidie kunt krijgen. Het is geen overzicht van al je persoonlijke (woon)wensen.

Het maken van een isolatieplan kost tijd

Het maken van een isolatieplan kost relatief veel tijd, omdat er veel specialistische informatie bij elkaar gezocht moeten worden en omdat er overlegd moet worden met je gemeente. Dit is belangrijk, omdat de maatregelen die uiteindelijk worden uitgevoerd passen bij de erfgoedregels.

Prijzen in het isolatieplan in 2026

• Het isolatieplan wordt voorzien van prijzen die staan in de Maatregelencatalogus. De prijzen staan in 2026 nog niet vast. Een bedrijf kan een andere prijs voorstellen dan in het plan staat. Dit kan gebeuren, omdat bij monumenten vaak extra of specialistisch werk nodig is dat vooraf niet volledig te overzien is. Je ontvangt daarom altijd een offerte van een uitvoerend bedrijf die ook gebruik maakt van de prijzen in de Maatregelencatalogus. Let op: het betekent niet automatisch dat je over de hele offerte subsidie ontvangt. Bespreek dit altijd met de monumentenregisseur.
  
  
• Het isolatieplan samen met de offerte wordt in 2026 geaccepteerd door Nij Begun en SNN voor de aanvraag van de subsidie. 

Welke maatregelen worden vergoed?

De hoogte van de subsidie hangt af van de plek van je woning en/of het verzamelinkomen van de huiseigenaar. Woningeigenaren voor wie de gevolgen van de gaswinning het grootst zijn, ontvangen meer subsidie. Wil je weten hoeveel subsidie je kunt krijgen voor je monument? Doe dan de PostcodeCheck

Waar moet ik rekening mee houden als het gaat om uitvoering?

Subsidie voor de maatregelen uit het isolatieplan die je wilt laten uitvoeren, kun je aanvragen bij het SNN. Je kiest zelf of je alle maatregelen uit het isolatieplan uitvoert of een deel daarvan. In het isolatieplan staat ook welke aanvullende informatie nog nodig is om, als dat aan de orde is, een vergunningaanvraag compleet te kunnen indienen.

Kies een bedrijf uit het netwerk

Na goedkeuring door SNN kun je starten met de uitvoering. Je moet de maatregelen laten uitvoeren door een bedrijf uit het bedrijvennetwerk. Alleen dan kun je subsidie aanvragen. De aangesloten bedrijven werken volgens de afgesproken voorwaarden en (waar van toepassing) prijsafspraken binnen de Isolatieaanpak Nij Begun. Je kiest zelf welk bedrijf je de werkzaamheden wilt laten uitvoeren. 

Vraag een bedrijf om certificaten

In de bedrijvenlijst hebben bedrijven aangegeven dat ze ook werkzaamheden aan monumenten kunnen uitvoeren. Vraag een bedrijf altijd of ze gecertificeerd zijn om een monument aan te pakken. Dit kun je controleren door te vragen naar de certificaten van Kwaliteitsregeling Kennis & Kunde of Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM certificering). Maak alleen een afspraak met een bedrijf die 1 van deze certificaten heeft.

Doe-het-zelf bij een monument

Als er maatregelen genomen moeten worden die vergunningsvrij zijn, dan is het mogelijk om deze maatregelen zelf uit te voeren (doe-het-zelf). Als een maatregel vergunningsplicht is dan is dit niet toegestaan vanwege geldende erfgoedregels van je gemeente.

Hoe werkt het met een DuMo-advies niveau 2?

Het kan voorkomen dat je voordat deze regeling startte op 1 juni 2026 je een DuMo niveau twee advies hebt, al een afspraak hebt of alsnog graag een DuMo niveau 2-advies wilt aanvragen. Er zijn dan drie mogelijkheden:

1. Ik heb al een DuMo niveau twee in huis:

• Vraag offertes aan bij de bedrijven die zijn aangesloten bij het Bedrijvennetwerk van de isolatieaanpak. Deze offertes moeten voldoen aan de Maatregelencatalogus.
• Dien een aanvraag in voor subsidie bij het SNN.

2. Ik heb een afspraak gemaakt met een DuMo niveau 2 adviseur:

• Je kunt ervoor kiezen deze afspraak door te laten gaan of te annuleren (als er nog geen opdrachtbevestiging is).
• In beide gevallen kun je een afspraak maken met een monumentenregisseur. Hij/zij kijkt samen met jou welke maatregelen overgenomen kunnen worden in een isolatieplan om subsidie aan te vragen.

3. Ik wil graag een DuMo niveau 2 advies aanvragen, mag dat?

• Ja, dat kan en mag. Het DuMo niveau twee advies gaat verder dan een isolatieplan. In een DuMo advies wordt ook aangegeven hoe je verdere maatregelen kunt nemen bijvoorbeeld om je woning aardgas vrij te maken.
• Vanaf 1 juli 2026 geldt dat voor een DuMo niveau 2 advies een bedrag tot € 2.000 (exclusief btw) wordt vergoed door Nij Begun. De rest van de kosten zijn voor eigen rekening. Let op: een DuMo niveau 2 advies waarvoor opdracht is gegeven vóór 1 juli 2026 wordt volledig vergoed. 
  Als je al subsidie hebt gehad van RCE of NRF, moet je de beschikking meesturen. Dan wordt dit bedrag aangevuld. Als je een afwijzing hebt gekregen, stuur je ook het bewijs mee. Dan wordt het advies voor 100% vergoed.
• Volg verder de werkwijze onder punt 1.